На почетокот на Балканската војна во 1912 година 131 луѓе од Банско беа волонтери во Македонско-Одринскиот корпус. Банско беше ослободен на 5 октомври 1912 година со помош на чети предводени од Јонко Вапцаров, Христо Чернопеев, Пејо Јаворов и други. Два дена подоцна, Војвода Пејо Јаворов им го честита на народот на Банско како слободни бугарски жители со зборовите: "Браќа, фрлајте ги фесовите, веќе сте слободни Бугари". Фразата е напишана на меморијална плоча во дворот на црквата Св. Троица, каде споменикот на Јаворов е биста.