Во 2008 година во Банско беше отворен споменикот на Паисиj Хилендарски. Новоизградената зграда е на местото на големиот ренесансен дом. Со изградбата на центарот, се оствари идејата да се направи верна копија на ќелијата во Хилендарски манастир /Атос, Грција/ каде Паисиј пишува "Историја славянобългарска" /1762 година/, манифест и програма на Бугарското преродба. Реконструкција на капелата "Св. Иван Рилски "каде што скромниот монах и големиот Бугарин комуницирале со Бога. Тука можете да се нурнете во ситуацијата во која живеел првиот бугарски будител, да дознаете повеќе за него и великото му дело. Посветено е и место и на достојни браќа негови - игуменот Лаврентиј и дарежливиот донатор Хаџи В'лчо. Исто така постои и простор за привремени изложби, семинари, конференции и друго.